Tribute to U Kovida from Ashin Nanika

ေကဵးဇူးဂုဏ္ရႀိန္ ထူး ထိန္ ထၾဋ္မုိႛ
ဦးႎႀိမ္ညၾတ္လုိႚ ရႀိခုိးမယ္
အရႀင္ဉာဏိက
ေမ ၂၊ ၂၀၀၈

စာေရးသူက မစုိးရိမ္စာသင္သားေဟာင္း။ မစုိးရိမ္မႀာေနခဲ့႓ပီး မစုိးရိမ္ဆရာေတာ္မဵားဆီက ပညာေတၾ ေလ့လာဆည္း ပူးခဲ့တာ။ ဆုိေတာ့ ကုိယ့္ငၝးခဵဥ္မုိႛ ကို္ယ္ခဵဥ္တယ္ဴဖစ္မႀာစုိးလုိႛ မစုိးရိမ္နဲႛ မစုိးရိမ္ဆရာေတာ္မဵားအေဳကာင္း မေဴပာလုိခဲ့ဘူး။ သုိႛေပမယ့္ မစုိးရိမ္ဆရာေတာ္႒ကီးေကဵးဇူးမကင္းလုိႛ မစုိးရိမ္ အေပၞသံေယာဇဥ္ရႀိတဲ့ မိတ္ေဆၾေတၾက မစုိးရိမ္နဲႛ မစုိးရိမ္ ဆရာေတာ္႒ကီးအေဳကာင္း ေဴပာဴပဖုိႛတုိက္တၾန္းဳကတယ္။

မစုိးရိမ္ ေကဵာင္းတုိက္႒ကီးကေတာ့ ပရိယတၨိနယ္ပယ္မႀာ၊ ဴမန္မာႎုိင္ငံ နယ္ခဵဲႛေအာက္ကလၾတ္ေဴမာက္ေရး၊ အာဏာရႀင္မဵားေအာက္က လၾတ္ေဴမာက္ေရး၊ အမဵိႂးသား ေရးလႀႂပ္ရႀားမႁမႀန္သမ႖မႀာ၊ ထိပ္ဆုံး ကရႀိတဲ့ေကဵာင္းတုိက္႒ကီးတစ္ခုဴဖစ္တယ္လုိႛဆုိလုိက္လဵင္ အတန္ ႓ခႂံငုံမိမႀာပၝ။ ဒီေနရာမႀာ မစုိးရိမ္ေကဵာင္းတုိက္ထက္ မစုိးရိမ္ဆရာေတာ္႒ကီး ဦးေကာ၀ိဒၝဘိ၀ံသအေဳကာင္းကုိပဲ ေဴပာခဵင္ပၝတယ္။

မစုိးရိမ္ဆရာေတာ္႒ကီး စံလၾန္ေတာ္မူတဲ့သတင္းကုိ ဳကားမိတဲ့ ဒကာတစ္ဦးက မစုိးရိမ္ဆရာေတာ္႒ကီးရဲ့ သူမတူ ထင္ရႀားတဲ့ သေကႆတစ္ခုကုိ ေဴပာဴပႎုိင္မလားလုိႛ ေလ႖ာက္တယ္။ ဒၝမဵားခက္တာမႀတ္လုိႛ။ ဒီလုိထင္လုိ္က္တယ္။ တကယ္ ေဴပာမယ္ဆုိေတာ့ ဘာကုိေဴပာရမယ္ဆုိတာ ေ၀ခၾဲမရ ဴဖစ္မိတယ္။ စုိးရၾံႛစိတ္လည္း ၀င္လာမိတယ္။ ဟုတ္တယ္ေလ။ ဆရာေတာ္ဘုရား႒ကီးမႀာက သူမတူ၊ ဘယ္သူမႀ မတုႎုိင္တဲ့ ဂုဏ္ေတၾဆုိတာက အမဵား႒ကီး။ ဒီေတာ့ ဂုဏ္ရႀားလုိႛ ေဴပာဖုိႛခက္တာ မဟုတ္ပဲ၊ ဂုဏ္မဵားလုိႛ အခက္ေတၾႛဴဖစ္ေနရတာ။ ကုိယ္ခဵီးပမည့္ စကားလုံးဴဒပ္ေတၾက ဆရာေတာ္ ႒ကီးရဲ့ အရႀိဂုဏ္ကုိ ထပ္ခဵပ္အမႀီ မဴဖစ္ႎုိင္မႀာမုိႛ ဂုဏ္နဲႛဴဒပ္ တပ္ထပ္တည္း မကဵမႀာကုိ စုိးရိမ္တာ။ သုိႛေပမယ့္ ကုိယ္သိ ထားသမ႖ေလးထဲက အထင္ရႀားဆုံးလုိႛ ယူဆတဲ့ ဂုဏ္တစ္ပုဒ္ကုိ ရုတ္တရက္ပဲ ဴပန္ေဴပာဴဖစ္လုိက္တယ္။

အဲဒၝက 'ယေနႛေခတ္ ႎႀစ္ငၝးဆယ္အတၾင္း ဓမၳာစရိယစာေမးပၾဲသမုိင္းမႀာ ပၝရာဇိကဏ္ကဵမ္းစာႎႀင့္ ပတ္သက္လဵင္ ဆရာေတာ္႒ကီးဟာ အေအာင္ဴမင္ဆုံး၊ အေကဵာ္ဳကားဆုံး၊ စာလုိက္တပည့္သံဃာအမဵားဆုံး၊ နံပၝတ္တစ္၊ နံပၝတ္ ၀မ္း၊ Second to None/ စာခဵဆရာေတာ္တစ္ပၝးဴဖစ္တယ္' ဆုိတာပၝ။ စာေရးသူရဲ့ အေဴဖကုိ ဴမန္မာတစ္ႎုိင္ငံလုံးရႀိ ဘယ္ရဟန္း ပညာရႀိတစ္ဦးတစ္ေယာက္ကမႀ ကန္ႛကၾက္လိမ့္မယ္ မဟုတ္ပၝဘူး။ ဴငင္းမည့္သူလည္း မရႀိႎုိင္ပၝဘူး။ ဒီေလာက္ထိ သာသနာအတၾက္ အကဵိႂးမဵားခဲ့တဲ့ဆရာေတာ္႒ကီးပၝ။ ဒီအတၾက္ ထင္ရႀားေအာင္ အနည္းငယ္ ခဵဲႛေဴပာဴပခဵင္ပၝတယ္။

ေနႛလည္ ၁၂ နာရီတိတိအခဵိန္ဆုိတာက အမဵားစုစာသင္သားေတၾ ေနႛဆၾမ္းစားအ႓ပီး ေခတၨနားခဵိန္။ မႎၨေလးဆုိတာ ကလည္း ေနကတစ္ႎႀစ္ပတ္လုံးပူ႓ပီး အ႓မဲတန္းေခ႗းတစီးစီးနဲႛ ပူအုိက္႓ပီးေနတတ္တာ။ ဒီလုိစာသင္သားအမဵားစု အနားယူတတ္ခဵိန္မဵိႂး၊ အပူရႀိန္ေတာက္ေတာက္အခဵိန္မဵိႂးမႀာမႀ ဓမၳာရိယစာ၀ၝမဵားထဲမႀာ အခက္ခဲဆုံး၊ နည္းပရိယာယ္ အ႐ကၾယ္ဆုံးဴဖစ္တဲ့ ပၝရာဇိကဏ္စာ၀ၝကုိ ဆရာေတာ္႒ကီးက ပုိႛခဵခဲ့တာ။ ဒီအခဵိန္မႀာ ဒီစာ၀ၝကုိေရၾး႓ပီး ပုိႛခဵတဲ့ ဆရာ ေတာ္ဘုရား႒ကီးရဲ့ မိမိစၾမ္းရည္အေပၞယုံဳကည္မႁ ဘယ္ေလာက္ခုိင္မာသလဲဆုိတာ ဒီတစ္ခုထဲနဲႛ မႀန္းဆသိႎုိင္ပၝတယ္။

ေနာက္႓ပီး မႎၨေလး႓မိႂႛဆုိတာက စၝခဵအေကဵာ္အေမာ္ဆရာေတာ္ေတၾ အမဵားစုေနတဲ့႓မိႂႛ။ ေခတ္မီမီ ေဴပာရလဵင္ ကၾန္ပီတီးရႀင္း (Competition) သိပ္မဵားတဲ့႓မိႂႛ။ ႓ပိႂင္ဆုိင္မႁမဵားတဲ့႓မိႂႛ။ စာသင္သံဃာေတၾအေနနဲႛ ဆရာေရၾးဖုိႛ အခၾင့္အလမ္းအေပၝဆုံး႓မိႂႛ။ ဒီအထဲ ဓမၳာစရိယတန္းလုိစာ၀ၝမဵိႂးဆုိတာကလည္း စာလုိက္သံဃာေတာ္ေတၾအေနနဲႛ လၾတ္လၾတ္လပ္လပ္ ကုိယ့္ေရၾးခဵယ္မႁနဲႛ စာတက္တတ္ဳကတာ။ စာသင္ႎႀစ္စ တစ္ပတ္ဆယ္ရက္ခန္ႛ အစမ္းတက္ေရာက္ဳကည့္လုိႛ ဒီစာခဵဆရာ မဟန္ဘူးထင္လုိႛကေတာ့ တာ့တာပဲ။ ဘယ္ကုိယ္ေတာ္မႀ တေတာင္ပၾန္းခံ၊ ဒူးပၾန္းခံ႓ပီး ဆက္လက္တက္ေနမယ္ မဟုတ္ဘူး။ ဒီလုိအေနအထားမဵိႂးမႀာ စာသင္သားသံဃာေတၾ အနားယူလုိတတ္တဲ့ ေနမၾန္းတည့္ ၁၂ နာရီတိတိ အခဵိန္မဵိႂးမႀာမႀ ဆရာေတာ္ဘုရား႒ကီးက ဓမၳာစရိယကဵမ္းစာမဵားထဲမႀာ အခက္ခဲဆုံး ကဵမ္းစာ၀ၝကုိ ေရၾး႓ပီးပုိႛခဵတာ။

တကယ္ဆုိ စာ၀ၝခဵိန္က စာလုိက္သံဃာနည္းပၝးဖုိႛ အေဳကာင္းေပၝင္း စုံေနတာ။ သုိႛေပမယ့္ ဆရာေတာ္ဘုရား႒ကီးရဲ့ စာ၀ၝကုိ လုိက္ခၾင့္ရဖုိႛက ဧရာမ အခၾင့္အေရး႒ကီးတစ္ခု။ထုိင္စရာတစ္ေနရာရဖုိႛ ေနရာကုိ ႒ကိႂတင္ ဦးဳကရတာ။ သတ္သတ္မႀတ္မႀတ္ ကုိယ့္ေနရာေလး မတည္႓မဲမီ ပထမတစ္ပတ္ေလာက္အတၾင္းမႀာဆုိ ကုန္းကုန္းကၾကၾ ဒူးခဵစရာေနရာ ေလးတစ္ေနရာရဖုိႛ သူႛထက္သူဦးေအာင္ ႒ကိႂတင္သၾား႓ပီး သင္းပုိင္ေလးေတၾ ခင္းဳကရတာ။ ႎုိ္ႛမဟုတ္လုိႛကေတာ့ ေလႀခၝးခုံေပၞမႀာ၊ ေကဵာင္းေရႀႛသစ္ပင္ရိပ္ေအာက္မႀာ တစ္၀ၝတၾင္းလုံး ေနရာယူေပေတာ့။ အဲဒီလုိကုိ ဆရာေတာ္ဘုရား ႒ကီး စာ၀ၝက စာလုိက္သံဃာမဵားအဳကား ေရပန္းစားတာ။

ေရပန္းမစား ေနပၝရုိးလား။ ဆရာေတာ္႒ကီးက ခက္ခဲတဲ့ကဵမ္းစာ႒ကီးကုိပဲ နားလည္လၾယ္ေအာင္ ပုိႛခဵႎုိင္စၾမ္းတာ၊ ဟာသဉာဏ္ရၿင္ရၿင္နဲႛ စာသင္သားေတၾရဲ့စိတ္ဓာတ္ကုိ ဴမႀင့္တင္ေပးႎုိင္တာ၊ စာေပဗဟုသုတတင္မက အေထၾေထၾ ဗဟုသု တကုိပၝ ေပးႎုိင္စၾမ္းတာ၊ ဒၝေတၾက ဆရာေတာ္႒ကီးရဲ့ အစၾမ္းအစ။

ကုိယ္ကဵင့္တရားပုိင္းဳကဴပန္ေတာ့ အာဏာမမက္၊ ရာထူးမမင္၊ လာဘ္ရၿင္ဖုိႛ မစဥ္းစား၊ အာဏာရႀိသူ၊ ရာထူးရႀိသူတုိႛ ႒ကိႂးဆၾဲရာမကပဲဲ အမဵိႂးဘာသာ သာသနာေရး သက္သက္အေပၞမႀာသာ အာရုံစူးႎႀစ္ထားခဲ့တဲ့ဆရာေတာ္႒ကီး၊ မိမိအသက္နဲႛ အမဵိႂးဘာသာသာသနာယႀဥ္လာလဵင္ အမဵိႂးဘာသာဖက္ကုိ အေလးသာခဲ့တဲ့ဆရာေတာ္႒ကီး။ ခုေတာ့ ပရိယတၨိသမုိင္းမႀာ တုႎႁိင္းဖုိႛ ခက္ခဲတဲ့ တစ္ေခတ္တစ္ ခၝမႀာ တစ္ပၝးတည္းသာ ရႀားရႀားပၝးပၝး ေပၞေပၝက္လာတဲႛ ဆရာေတာ္ဘုရား႒ကီး ဘ၀ခႎၭာေ႐ကၾလုိႛ သၾားခဲ့႓ပီ။ တရားသံေ၀ မယူပၝပဲ ငုိထုိက္လုိႛသာ ငုိလုိက္ဳကမယ္ဆုိလဵင္ဴဖင့္ တပည့္စာသင္သားသံဃာေတာ္ေတၾရဲ့ လၾမ္းမဵက္ရည္ေတၾက သမုဒၬရာေရဴပင္ထက္ ပုိမုိကဵယ္ဴပန္ႛသၾားမလားပၝ။

စာခဵတင္လား။ ဘယ္ဟုတ္လိမ့္မလဲ။ စာေရးသူတုိႛလုိ ဆရာေတာ္ဘုရား႒ကီး ပုိႛခဵတဲ့ပၝရာဇိကဏ္စာ၀ၝကုိ ကုိယ္တုိင္ တက္ေရာက္သင္ယူဖူးလုိႛပဲဴဖစ္ဴဖစ္၊ ဆရာေတာ္ရဲ့ မစုိးရိမ္ပၝရာဇိကဏ္အေဴဖစာအုပ္ကုိ ဳကည့္ရႀႂဖူးလုိႛပဲဴဖစ္ဴဖစ္ အသက္ငၝးဆယ္ေအာက္ရႀိ ဓမၳာစရိယ၀င္သံဃာေတာ္မဵားအေနနဲႛ တစ္နည္းနည္းနဲႛေတာ့ ဆရာေတာ္ဘုရား႒ကီး ေကဵးဇူးတရားနဲႛကင္းသူဆုိတာလည္း အေတာ္ကုိ ရႀားမႀာပၝ။ ဆရာေတာ္ဘုရား႒ကီးရဲ့ မစုိးရိမ္ပၝရာဇိကဏ္ကဵမ္းစာအုပ္႒ကီးကလည္း ဓမၳာစရိယစာေမးပၾဲသမုိင္းရဲ့ အခုိင္မာဆုံး မႀတ္တုိင္႒ကီးတစ္ခု မဟုတ္လား။

အသစ္ေတၾဘယ္ေလာက္ ေကာင္းေကာင္း အေဟာင္းကုိေတာ့ တလည္လည္ ဆုိတဲ့စကားရႀိေပမယ့္ ဆရာေတာ္ဘုရား႒ကီးရဲ့ ကဵမ္းစာအုပ္႒ကီး နဲႛပတ္သက္လာလဵင္ ေနာက္ထၾက္တဲ့ ဘယ္အသစ္ေတၾမႀ ေကာင္းတယ္လုိႛ ဆုိမရႎုိင္ေအာင္ကုိပဲ၊ ေခၝင္းေဖာ္လုိႛ မရ ႎုိင္ေအာင္ကုိပဲ ဆရာေတာ္ဘုရား႒ကီးရဲ့ ကဵမ္းစာ႒ကီးက ေခၝင္းေမာ္႓မဲ၊ ေခၝင္းေပၞဆဲ။ သစ္လၾင္ဆဲ။ သစ္လၾင္႓မဲ။ ဒီစာ ေမးပၾဲနဲႛ ဒီစာသင္စနစ္ရႀိေနသမ႖ ဆရာေတာ္ဘုရား႒ကီးရဲ့ ကဵမ္းစာအုပ္႒ကီးကလည္း ခန္ႛခန္ႛသန္ႛသန္ႛ ေနရာယူေနဆဲ ဴဖစ္ေနဦးမႀာပၝပဲ။

ဂုဏ္ကုိဂုဏ္မႀန္း မသိတဲ့သူေတၾကေတာ့ ခဵီးကဵႃးစကားဆုိရမည့္အစား အမနာပစကားေတၾကုိသာ ဆုိတတ္ဳကတယ္။ ဒၝလည္း အဆန္းေတာ့ မဟုတ္ပၝဘူး။ သူေတာ္ေကာင္းမႀ သူေကာင္းစကားဆုိတတ္ေလတာ။ သဘာ၀။

သရီရႍ ဂုဏနဥၤ၊ ဒူရ မစၤ ႎၨ မႎၨရံ။
သရီရံ ခဏ၀ိဒၭံသီ၊ ကပၯဌာယိေနာ ဂုဏာ။

ခႎၭာကုိယ္႒ကီးနဲႛ ဒီကုိယ္႒ကီးကုိ အမႀီဴပႂ႓ပီး ရရႀိလာတဲ့ ဂုဏ္ေတၾနဲႛက မတူႎုိင္ပၝဘူးတဲ့။ ဂုဏ္ရဲ့တည္ရာ ကုိယ္ခႎၭာ႒ကီး ကၾယ္ေပဵာက္သၾားေပမယ့္ ဂုဏ္ကေတာ့ လၾယ္လၾယ္နဲႛ ေပဵာက္ကၾယ္မသၾားပဲ ကမၲာရႀည္ဳကာ တည္ေနတတ္တယ္ … တဲ့ နီတိဆရာမဵားက ေဴပာတယ္။

ဴမတ္ဗုဒၭကုိယ္ေတာ္တုိင္လည္း "ရူပံ ဇီရတိ မစၤာနံ၊နာမ ေဂၝတၨံ နဇီရတိ" လုိႛ မိန္ႛထားတယ္။ ရုပ္ခႎၭာကုိယ္႒ကီး ေဆၾးေဴမႛအုိေဟာင္းေပမယ့္ အမည္နာမ ဂုဏ္အလႀေတၾကေတာ့ အုိဳကတယ္လုိႛ မရႀိပၝဘူးတဲ့။ ဒီစကားက ဆရာေတာ္ဘုရား႒ကီးလုိ ပုဂၢိႂလ္ထူးနဲႛမႀ တကယ့္ကုိ လုိက္ဖက္ညီတဲ့အဆုိပၝ့။

ဘာသာ သာသနာအတၾက္၊ တုိင္းဴပည္နဲႛ လူမဵိႂးအတၾက္ ကုိယ္နဲႛအသက္ကုိ မငဲ့ကၾက္ပဲ ဦးေဆာင္ဦးရၾက္ ထမ္းရၾက္ခဲ့ တဲ့ဆရာေတာ္႒ကီး၊ တာ၀န္ေကဵပၾန္ခဲ့တဲ့ မဟာလူသား ဆရာေတာ္႒ကီးတပၝးမုိႛ ဘ၀လားေကာင္းဖုိႛအတၾက္ ပူေဆၾး ေဳကာင့္ဳကဴဖစ္ေနစရာေတာ့ အမႀန္မလုိပၝဘူး။ သုိႛေပမယ့္ ဆရာေတာ္ဘုရား႒ကီးရဲ့ တုႎႁိင္းမဲ့ေကဵးဇူးဂုဏ္ေတၾကုိ ေမ႖ာ္ မႀန္းတမ္းတ႓ပီး တပည့္တပမ္းေတၾအေနနဲႛေတာ့ ေနာင္ႎႀစ္ေပၝင္းဳကာေညာင္းစၾာ ေအာင့္ေမ့တမ္းတ သတိရစိတ္ ဴဖစ္ ေနဦးမႀာကေတာ့ အမႀန္ပၝပဲ။ ဆရာေတာ္ဘုရား႒ကီးရဲ့ အမည္နာမ ဂုဏ္၀ိေသသေတၾကလည္း သာသနာ့သမုိင္း၊ ဴမန္မာ့သမုိင္း ေလဟာဴပင္မႀာ အစဥ္ထာ၀ရ ရႀင္သန္ေမၿးပဵံႛကာ ေ၀့၀ဲလၾင့္ပဵံလဵက္ ေနေလဦးမႀာလည္း ေသခဵာလႀပၝတယ္။ ။

ေဴခေတာ္ဦးခုိက္လဵက္
တပည့္
ဉာဏိကာဘိ၀ံသ
ေမတၨာနႎၬ၀ိဟာရ ဓမၳရိပ္သာ
ကာလီဖုိးနီးယားဴပည္နယ္

သက်ပုတၱိယ (မႏၱေလး) - ဗုဒၶသာသနာေတာ္ကို ဘယ္သူ ဖ်က္ေနတာလဲ

ဗုဒၶသာသနာေတာ္ကို ဘယ္သူ ဖ်က္ေနတာလဲ

သက်ပုတၱိယ (မႏၱေလး)

ဇန္န၀ါရီ ၂၃၊ ၂၀၀၈

ျမန္မာျပည္ရဲ့ စက္တင္ဘာ သံဃာ့အေရးအခင္းမွာ သံဃာငယ္ေတြက တာ၀န္ေက် တယ္။ သံဃာႀကီးေတြက တာ၀န္မေက်ဘူးဘုရားဟု မိမိႏွင့္ရင္းႏွီးသူ ဒကာတေယာက္က လာေလ်ာက္၏။

ထိုကဒကာမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ စက္တင္ဘာအေရးအခင္း ျဖစ္ၿပီးကတည္းက ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ တကၠသိုလ္ႀကီးေတြမွာ စည္း႐ံုးေဟာေျပာေနတဲ့ ဒကာျဖစ္၏။

“ဟ … ဒကာေတာ္ ဘာေၾကာင့္မ်ားလဲ”ဟု မိမိကေမးလိုက္၏။

“အ႐ွင္ဘုရား စဥ္းစားၾကည့္ေလ၊ ေရာက္တဲ့ေနရာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ တပည့္ေတာ္ကို ဒီလူေတြက ၀ိုင္းေမးၾကတာ … မင္းတို႔ႏိုင္ငံမွာ ဘုန္းႀကီးအေရးအခင္းျဖစ္တာ ဘုန္းႀကီးအႀကီးေတြ ဘာေၾကာင့္မပါတာလဲ တဲ့ … တပည့္ေတာ္ ေတာ္ေတာ္ေျဖ႐ွင္းရခက္တယ္။ တပည့္ေတာ္ ျပန္ေျဖတာကေတာ့ “ဘုန္းႀကီးအႀကီးေတြ လမ္းေပၚထြက္ၿပီးသာ ဆႏၵမျပတာ၊ သေဘာတူၾကတယ္။ ေနာက္ကေန အၾကံေပးတာ စီမံတာေတြျပဳလုပ္ေပးၾကတယ္” လို႔ ေျဖလိုက္တယ္ဘုရား။

“ဒကာေတာ္ရယ္ အဲဒါဦးဇင္းလည္း အေမးခံရတာပဲ။ ဘုန္းႀကီး ေဒါက္တာ ဦးနာယကဆိုရင္ အေမရိကန္လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ေတြကေတာင္ ေမးတာ။ ဒီေမးခြန္းကုိ သူတို႔နားလည္ေအာင္႐ွင္းျပဖို႔ ေတာ္ေတာ္ခက္တယ္။ ဒါက ဦးဇင္းတို႔ရဲ့ သာသနာေရးဆိုင္ရာ ယဥ္ေက်းမႈအစဥ္အလာနဲ႔ အမ်ားႀကီးဆက္ႏြယ္ေန တယ္ …”

“အဲဒါဆို အ႐ွင္ဘုရားအျမင္ကို ႐ွင္းျပပါအံုးဘုရား”ဟု ေလွ်ာက္လာေတာ့ …

ယခင္က ဆရာေတာ္ၾကီးမ်ားနဲ႔ ရဟန္းငယ္တို႔ရဲ႔ နားလည္မႈရွိတဲ့ ဆက္ဆံေရး

သာသနာေတာ္မွာ ရဟန္းငယ္ေတြက ဆရာေတာ္ေတြကို မိဘသလို သေဘာထားၿပီး ဂါ၀ရနိ၀ါတတရားနဲ႔ ဆရာေတာ္ေတြက ရဟန္းငယ္ေတြအေပၚမွာ သားကဲ့သို႔ ေမတၱာ ကရုဏာစိတ္နဲ႔ ဆက္ဆံၾကရတယ္။ အဲဒီမွာ ဆရာေတာ္ေတြ လုပ္သင့္တဲ့ အခန္းက႑ ဆိုတာကလဲ အဲဒီေမတၱာက႐ုဏာနဲ႔ နိ၀ါတတရားအေပၚ အေျခခံၿပီး ျပဳလုပ္ၾကေလ့႐ွိ တယ္။

ဒကာဒကာမေတြရဲ့အျမင္မွာ အျမင္မေတာ္ဘူးလို႔ သတ္မွတ္တဲ့အခ်ိဳ႕ေနရာေတြ မွာ ရဟန္းငယ္ေတြကပဲ အစဥ္အဆက္ဦးေဆာင္လုပ္ေလ့႐ွိတယ္။ ဆရာေတာ္ေတြက ရဟန္းငယ္ေတြနဲ႔တြဲၿပီး မပါ၀င္ေပမယ့္။ ဆရာေတာ္ေတြမပါလို႔ ဆရာေတာ္ေတြရဲ့ ဆႏၵနဲ႔ မညီဘူးလို႔ ေျပာလို႔မရဘူး။ လူႀကီးနဲ႔မသင့္ေလ်ာ္တဲ့ေနရာေတြမွာ ဆရာေတာ္ေတြက ေနာက္ဆုတ္ေနၾကပါတယ္။ ဒါကို ရဟန္းငယ္ေတြက အျပစ္မျမင္ၾကပါဘူး။ အလိုက္တသိနဲ႔ လုပ္ၾကပါတယ္။

ဆရာေတာ္ေတြနဲ႔ သင့္ေတာ္မည့္ေနရာေတြမွာ ရဟန္းငယ္ေတြက ဆရာေတာ္ေတြကို ေ႐ွ႕တန္းတင္ေပးလိုက္ၾကတာပါပဲ။ ဒါဟာ ဆရာနဲ႔တပည့္ အခ်င္းခ်င္းအျပန္အလွန္ နားလည္မႈနဲ႔ ဆက္ဆံၾကတဲ့ သာသနာတြင္းက ဆရာတပည့္ ဆက္ဆံေရးပါ။ ျမန္မာျပည္သူေတြကလည္း အဲဒီလိုမ်ိဳးကိစၥေတြမွာ ဆရာေတာ္ႀကီးေတြ မပါရေကာင္းလားဆိုၿပီး အျပစ္မတင္ၾကပါဘူး။

အဂၤလိပ္ေခတ္က အဂၤလိပ္ကိုေတာ္လွန္ တုန္းကလည္း ဒီအတိုင္းပဲေလ။ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမတို႔ ဆရာေတာ္ဦး၀ိစာရတို႔ဆိုတာ လည္း အဲဒီအခ်ိန္က ဆရာေတာ္ႀကီးေတြမွ မျဖစ္ၾကေသးတာ။

၈၈ အေရးအခင္းတုန္း ကလည္း ဆရာေတာ္ေတြပါတာမွ မဟုတ္ပဲ။ ဒါေပမယ့္ ဆရာေတာ္ေတြက ရဟန္းငယ္ေတြရဲ့ လုပ္ရပ္ကို ေထာက္ခံခဲ့ၾကတာပါပဲ။

ဒီအေနအထားေတြကို ဒီႏိုင္ငံ သားေတြကို ေျပာျပဖို႔ သိပ္ခက္တယ္။ ဒါက ျမန္မာျပည္က လူေတြနဲ႔ဘုန္းေတာ္ႀကီးေတြ ဘုန္းႀကီးငယ္ေတြနဲ႔ ဘုန္းႀကီးႀကီးေတြ အခ်င္းခ်င္း အစဥ္အဆက္နားလည္ခဲ့ၾကတဲ့ ဆက္ဆံမႈေတြပါ။

စစ္အာဏာရွင္ ဖိႏွိပ္မႈေအာက္က ရဟန္းေတာ္မ်ား ယေန႔ အၾကပ္အတည္း

ဒါေပမယ့္ ယေန႔ျမန္မာျပည္မွာ ျဖစ္ေနတဲ့ အေနအထားကေတာ့ ေျပာင္းသြားဖို႔ ဆရာေတာ္ေတြနဲ႔ ရဟန္းငယ္ေတြနဲ႔ ဆက္ဆံေရးဟာ ယေန႔ေခတ္မွာ သိသိသာသာ ေျပာင္းလဲသြားၿပီ။

ဦးဇင္းကိုယ္တိုင္ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၂၅ ငါးႏွစ္ေက်ာ္ ၁၉၈၂/ ၈၃ ခန္႔ စာသင္ဖို႔ စေရာက္တဲ့အခ်ိန္ကစၿပီး ကိုယ္တိုင္ေတြ႔ၾကံဳခဲ့တဲ့ ျပည္သူလူထုရဲ့ သာသနာ ေတာ္ကို ေထာက္ပံ့မႈနဲ႔ သာသနာေတာ္ရဲ့ အေျခအေနေတြကို ဒကာေတာ္ နားလည္ေအာင္ ေျပာျပမယ္။

ဦးဇင္းတို႔ မႏၱေလးေရာက္ခါစ ဆြမ္းခံႂကြတဲ့အခါ မနက္ေစာေစာ အျပင္ထြက္ၿပီးဆြမ္းေလာင္းတဲ့ ဒကာဒကာမေတြ အမ်ားႀကီးပဲ၊ ရပ္ကြက္ အသင္းေတြ စေန႔ေန႔ တနဂၤေႏြေန႔စသည္ျဖင့္ ေန႔အလိုက္ ေလာင္းလွဴၾကတဲ့ ကုသိုလ္ ႐ွင္ေတြ မႏၱေလးမွာ ရပ္ကြက္တိုင္းေလာက္ပဲ။ ဦးဇင္းတို႔ဆို အဲဒီအခ်ိန္က ဆြမ္းခံအိမ္ေတာင္ မရွိဘူး။ မနက္ေစာေစာ ဆြမ္းခံထြက္၊ တစ္နာရီေလာက္ထြက္ၿပီးရင္ သပိတ္အျပည့္ပဲ။ မနက္အာ႐ုဏ္အတြက္ေရာ ေန႔လည္စာအတြက္ပါ ျပည့္စံုသြားပါၿပီ။

ဦးစိိိန္လြင္ ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးျဖစ္လာၿပီး ၁၉၈၆ ခုႏွစ္ေလာက္ လူတစ္ေယာက္ ဆန္ ၆ ျပည္ေခတ္ေရာက္လာေတာ့ ဘုန္းႀကီးေတြအတြက္ ဆန္မေပးေတာ့ဘူး။ အဲဒီအခ်ိန္ကစ ၿပီး သံဃာေတာ္ေတြ ဆြမ္း႐ွားပါးလာခဲ့တယ္။ ရပ္ကြက္ဆြမ္းေလာင္းအသင္းေတြ အျပင္ ထြက္ ဆြမ္းေလာင္းသူေတြ သိသိသာသာနည္းပါးသြားတယ္။ လူေတြေစတနာမ႐ွိလို႔ မဟုတ္ဘူး။ ဆန္ေစ်းေတြႀကီးလာတာ၊ ဆန္လိုသေလာက္ ၀ယ္မရေတာ့တာေၾကာင့္ လူေတြ႐ွားပါးသလို ဘုန္းႀကီးေတြလည္း မျပည့္စံုၾကေတာ့ဘူး။

၈၈ အေရးအခင္းၿပီး ေတာ့ ဆန္တစ္ျပည္ ၂၅ က်ပ္၊ လူေတြ၀ယ္စားဖို႔ ေတာ္ေတာ္ခက္သြားၿပီ။ အဲဒီအခ်ိန္က ျပည္သူေတြ သံဃာေတြ ဘယ္ေလာက္ဒုကၡေရာက္ခဲ့ၾကသလဲ။

ဘြဲ႔တဆိပ္ေတြနဲ႕ ပိ၊ အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ဖိ

ရဟန္းေတာ္ေတြဘက္က ေျပာင္းလဲမႈကို ၾကည့္ပါအံုး၊ ၈၅၊ ၈၆ မတိုင္မီထိ အဂၢမဟာ ပ႑ိတ ဆရာေတာ္ႀကီးေတြ အဘိဓဇမဟာရ႒ဂုရုဆရာေတာ္ႀကီးေတြဆိုရင္ လူေတြေရာ ရဟန္းေတြပါ သိပ္ရိုေသၾက၊ သိပ္ေလးစားၾကတယ္။ သံဃာေတြက ဒီဆရာေတာ္ ဘြဲ႔ရသင့္တယ္လို႔ ထင္ေၾကးေပးရင္ ေပးတဲ့အတိုင္း ရၾကတယ္။

၈၈ အေရးအခင္း ၿပီးသြားေတာ့ စစ္အစိုးရက ဘြဲ႔အမ်ိဳးအစားေပါင္း ၁၂ မ်ိဳးေလာက္တိုးၿပီး ဘြဲ႔ေတြေပးလိုက္တာ စာတစ္လံုးမွမခ်ဘူးတဲ့ ဘုန္းႀကီးက စာခ်ဘြဲ႔ေတြရ၊ သံဃာ ေလးစားမခံရတဲ့ဘုန္းႀကီးက အဂၢမဟာပ႑ိတာဘြဲ႔ရ၊ ေဗဒင္ေဟာ ဓါတ္႐ိုက္ အခါေပး တဲ့ဘုန္းႀကီးက သာသနာျပဳဘြဲ႔ေတြရနဲ႔ ၾကားမေကာင္း ျမင္မေကာင္းေအာင္ပါပဲ။

ဘုန္းႀကီးေတြကို ဘြဲ႔ေတြနဲ႔ၿပၿပီး စည္း႐ံုးလိုက္တာ စစ္အစိုးရကိုဆန္႔က်င္ထားတဲ့ ဘုန္းႀကီးေတြလည္း စစ္အစိုးရေကာင္းေၾကာင္းေတြေျပာၾက။ ဘြဲ႔ရသြားတဲ့ ဆရာေတာ္ ႀကီးေတြကဆို “ဒီအေကာင္ေတြ အနီးကပ္ေပါင္းၾကည့္ေတာ့ မဆိုးပါဘူးကြ” တဲ့ ဘုန္းႀကီးေတြလည္း ဘြဲ႔ေတြၿပိဳင္ၾက၊ ဘြဲ႔ေတြအမ်ိဳးမ်ိဳးရေအာင္ နည္းမ်ိဳးစံုနဲ႔ ႀကိဳးစားၾကနဲ႔ စစ္အစိုးရရဲ့ မက္လံုးထဲ ၀င္ကုန္ၾကတာပါဘဲ။

သံဃာ့အဖြဲ႔အစည္းထဲ၀င္မွ အခြင့္အေရး ေတြရမယ္ ဘြဲ႔ျမန္ျမန္ရမယ္္ဆိုလို႔ သံဃာ့အဖြဲ႔အစည္းထဲကို ၀င္လိုက္ၾကတာ၊ ႏိုင္ငံေတာ္ သံဃာ့မဟာနာယက (မဟန) အဆင့္ကေန ရပ္ကြက္နဲ႔ ေက်းရြာ၊ (ရပ္/ေက်း) သံဃနာယက အဆင့္အထိပါပဲ။

ႏိုင္ငံေတာ္သံဃနာယကအဖြဲ႔မွာ (၂၅%) ထြက္ေပးရမယ္ဆိုတာ ထြက္ဖို႔အလွည့္က်တဲ့ဆရာေတြက ထြက္မေပးၾကဘဲ မဲခြဲဆံုး ျဖတ္မယ္ဆိုလို႔ သာသနာ့သိကၡာမက်ေစလိုတဲ့ ဆရာေတာ္ေတြက ထြက္ေပးလိုက္ရတာ ေတြ မဲခြဲလို႔ထပ္အေရြးမခံရရင္ ႏိုင္ငံေတာ္ၾသ၀ါဒါစရိယ (ႏိုင္/ဩ) ထဲ ပါ၀င္ခြင့္မရွိဘူးဆို မွ ထြက္ေပးၾကတာေတြ မၾကခဏေတြ႔ေနရပါတယ္။

အဖြဲ႔အစည္းထဲမပါတဲ့ ဘုန္းႀကီး ေတြ ေအးေအးေဆးေဆးေနလိုတဲ့ ဘုန္းႀကီးေတြက ဘယ္ေလာက္ပဲေတာ္ေတာ္ ဘယ္ေလာက္ပဲ သံဃာကေလးစားေလးစား အရာမ၀င္ေတာ့ဘဲ ေဘးေရာက္ ကုန္ၿပီေလ။

သံဃာေတြကို ကြဲေအာင္ခြဲတဲ့ ပထမျပန္ စာေမးပြဲမ်ား

စစ္အစိုးရရဲ့ ကုိယ္က်ိဳးကို ေရွ႕တန္းတင္ၿပီး သံဃအဖြဲ႔အစည္းႀကီးကို အသံုးခ်လိုက္လို႔ သာသနာေတာ္ရဲ့ စာေမးပြဲေလာကႀကီး ပ်က္စီးသြားတာကိုလည္း ေျပာရဦးမယ္။ အရင္က ပထမျပန္စာေမးပြဲေတြကို ဗဟိုကဦးစီးၿပီး တိုင္းနဲ႔ျ့ပည္နယ္ေတြမွာ တစ္ခ်ိန္ တည္း တစ္ၿပိဳင္တည္း က်င္းပၾကတယ္။

စာသင္တိုက္ႀကီးေတြက ဆရာေတာ္ႀကီးေတြ ဦးေဆာင္ စာသင္သားေတြေလးစားတဲ့ စာခ်ဆရာေတာ္ေတြက ႀကီးၾကပ္ၿပီး စာသင္ သားေတြကလည္း ကိုယ့္ဆရာ သူ႔ဆရာ မခြဲျခားဘဲ စာေမးပြဲႀကီးၾကပ္ တဲ့ဘုန္းႀကီးေတြ ကို ကိုယ့္ဆရာလိုပဲ ဂါရ၀တရားနဲ႔ စာေမးပြဲေတြေျဖၾကတယ္။ ႀကီးၾကပ္တဲ့ ဆရာေတာ္ ေတြကလဲ ကိုယ့္တပည့္လုိ သေဘာထားၿပီး ေမတၱာတရားနဲ႔ ႀကီးၾကပ္ေပးၾကတယ္။

၈၈ အေရးအခင္း ေနာက္ပိုင္းေခတ္က်ေတာ့ စစ္အစိုးရက သံဃာေတာ္ေတြကို တေနရာထဲ စုမွာေၾကာက္ၿပီး တိုင္းနဲ႔ျပည္နယ္ေတြခြဲ စာေျဖဌာနေတြခြဲ အတန္းေတြခြဲ ေန႔ရက္ေတြခြဲနဲ႔ ပထမျပန္စာေမးပြဲေတြကို က်င္းပခဲ့တယ္။

စာလဲမခ် စာသင္သားေတြလဲ ေလးစားမခံခဲရ တဲ့ အဖြဲ႔အစည္း၀င္ဆရာေတာ္ေတြက နီးစပ္ရာ ငယ္ငယ္ႀကီးႀကီး ဘုန္းႀကီးေတြကို ေခၚၿပီး စာေမးပြဲအခန္းေစာင့္လုပ္ခုိင္းေတာ့ စာသင္သားေတြက မေလးမစားနဲ႔ ထင္ရာ လုပ္ၾကေတာ့တာပဲ။ အဲဒီႀကီးၾကပ္တဲ့ ဘုန္းႀကီးေတြကိုယ္တိုင္က တခ်ိဳ႕လဲ ေၾကာက္လုိ႔ ဘာမွမေျပာၾက။ တခ်ိဳ႕လဲ မဆူရင္ၿပီးေရာဆိုတဲ့ စစ္အစိုးရရဲ့ ညႊန္ၾကားခ်က္နဲ႔ မသိက်ိဳး ကၽြန္ျပဳေနလိုက္ၾကတာ ပထမျပန္စာေမးပြဲစံနစ္ႀကီး ေျဗာင္းဆန္ေအာင္ ပ်က္စီးသြား ေတာ့တာပါပဲ။

တႏွစ္ထဲမွာ အတန္း တတန္းထည္း စာေမးပြဲႏွစ္ခါေအာင္တဲ့သူက ေအာင္။ စာတလံုး မသိတဲ့သူက ပထမရလုိ ရနဲ႔ သာသနာ့သမုိင္းမွာ တခါမွမၾကားဘူးတဲ့ စည္းကမ္းပ်က္မႈေတြ ျဖစ္ကုန္ေတာ့တာပါပဲ။

ေၾကာက္စိတ္က ဖ်က္ေတာ့ ညီညြတ္မႈက ၀ါးအစည္း ေျပ

သံဃာ့ေလာကဆိုတာ ႀကီးသူနဲ႔ ငယ္သူ အာဏာနဲ႔ ထိန္းခ်ဳပ္ထားတာ မဟုတ္ဘူး။ တဦးနဲ႔တစ္ဦး ဆရာနဲ႔ တပည့္ဆိုတဲ့ အျပန္အ လွန္ ေလးစားရတဲ့ ေမတၱာတရား ဂါရ၀တရား နိ၀ါတတရားေတြနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းထားတာ။

အဖြဲ႔အစည္းဆရာေတာ္ေတြက စစ္အစိုးရကို ေၾကာက္ရတဲ့စိတ္ေတြနဲ႔ ကုိယ္ႏိုင္တဲ့ ရဟန္း ငယ္ေတြအေပၚ မွန္လဲဖိ၊ မမွန္လဲဖိ၊ ရဟန္းငယ္ေတြကလဲ ဆရာေတြ အေပၚ ဂါရ၀ နိ၀ါတတရားေတြ ေခါင္းပါးကုန္ေတာ့ ဆရာတပည့္ဆိုတဲ့ သာသနာ့ ဆက္ဆံေရးႀကီး ပ်က္စီးသြားရၿပီေလ။

ရဟန္းျဖစ္တာနဲ႔ ရဟန္းခံတဲ့ ေန႔ရက္ကိုမွတ္သား ထားရတယ္ ဆိုတာ ကိုယ္ထက္ႀကီးတဲ့သူနဲ႔ေတြ႕ရင္ ကုိယ္က အရိုအေသေပးဖို႔၊ ငယ္တဲ သူနဲ႔ေတြ႔ရင္ အရိုအေသခံဖို အဲဒီလို အခ်င္းခ်င္းနားလည္ေပးတဲ့ ဂါရ၀တရားနဲ႔ ညီညြတ္မႈကို ေရွ႕ရႈၿပီး ျမတ္စြာဘုရားက ခ်မွတ္ေတာ္မူခဲ့တာ။

အာဏာစက္ကား အထက္၊ ဓမၼစက္ကား ေအာက္

သံဃာ့အဖဲြ႔အစည္းႀကီးက သာသနာ့လမ္းေၾကာင္းအတိုင္းမသြားဘဲ စစ္အစိုးရရဲ့ အသံုး ခ်ခံအျဖစ္ ေရာက္ရွိသြားၿပီး ရာထူးလုပြဲေတြ ဘြဲ႕ေတာင္းပြဲေတြ က်င္းပေနခ်ိန္မွာ သံဃာ ငယ္ေတြက ဓားစာခံျဖစ္ခဲ့ရတယ္။

သံဃာအဖြဲ႕အစည္းႀကီးက ဘုရား၀ိနည္း ဥပေဒကို ေဘးခ်ိတ္ စစ္အစိုးရထုတ္ခုိင္းတဲ့ အမိန္႔ေတြ ညႊန္ၾကားလႊာအတိုင္း မလိုက္နာတဲ့ ရဟန္းေတာ္ေတြကို ရဟန္းတုေတြဆိုၿပီး စစ္အစိုးရက မတရားဖမ္းဆီး ႏွိပ္စက္ေတာ့ အဖြဲ႔အစည္း၀င္ဆရာေတာ္ေတြကလည္း ပါရာဇိက သိကၡာပုဒ္ က်ဴးလြန္ေနသူေတြကို သာသနာက ရွင္းပစ္တဲ့ပံုစံမ်ိဳးနဲ႔ ဓမၼစက္နဲ႔ မရလို႔ အာဏာစက္နဲ႔ သံုးရပါတယ္ဆိုၿပီး အတင္းအဓမၼ ေထာက္ခံျပေနၾကတယ္။

စစ္အစိုးရနဲ႔ ဆန္႔က်င္ရမယ္ဆိုရင္ သာသနာ ပ်က္ဖို႔ ဘယ္ေလာက္အေရးႀကီးေနေန ေလာကီကိစၥေတြလို႔ သက္မွတ္ လုိက္ၾကတယ္။ စစ္အစိုးရထုတ္ျပန္ခုိင္းတဲ့ အမိန္႔ေတြက်ေတာ့ တကယ့္သာသနာျပဳ လုပ္ငန္းႀကီးလုိ သေဘာထားၾကတယ္။

သံဃာတုမ်ား သုတ္သင္ေရးတဲ့လား

အခု စက္တင္ဘာ သံဃာ့အေရးအခင္းကိုၾကည့္ ျပည္သူေတြရဲ့ ငတ္ျပတ္ေနတဲ့ အေျခအေန တုိင္းျပည္မြဲေတေနတဲ့ အေျခအေနေတြနဲ႔ လူေတြေရာ သံဃာေတြပါ ဒုကၡေရာက္ေနခ်ိန္မွာ သံဃာငယ္ေတြက ၿငိမ္းေအးေအာင္ ေမတၱာသုတ္ ရြတ္ဖတ္ၾကတာကို သံဃာတုေတြပါဆုိၿပီး ရိုက္ႏွက္၊ ဖမ္းဆီး၊ သတ္ျဖတ္၊ ေထာင္ခ်၊ ေက်ာင္းေတြ၀င္စီး၊ ဘုရားဆင္းတုေတြဖ်က္၊ ဘုရားစာအုပ္ေတြဖ်က္ဆီးနဲ႔ ျမင္မေကာင္း ရႈမေကာင္းေအာင္လုပ္ပစ္လုိက္တာ အားလံုးအသိပါပဲ။

မီဒီယာေတြက တဆင့္ ကမၻာ့ ႏုိင္ငံေတြက ေအာ္လုိက္လို႔ေပါ့။ ကမၻာ့ႏုိင္ငံေတြကသာ မသိဘူးဆိုရင္ ေမတၱာသုတ္ ရြတ္တဲ့သံဃာေတြအားလံုးကို ဖမ္းၿပီး သတ္ပစ္လိုက္ၾကမွာ။ မယံုမရွိနဲ႔။ အခုေတာင္ သံဃာေတာ္ ေထာင္ခ်ီ အဖမ္းခံရတယ္မဟုတ္လား။

သာသနာဖ်က္ဆီးတာ ေလာကီကိစၥ တဲ့

ဒီေလာက္ သာသနာကို ဖ်က္ဆီးေနတာေတာင္ ဆရာေတာ္ႀကီးတစ္ပါးက ဘုန္းႀကီးတို႕က ေလာကီကိစၥထဲ ၀င္မပါခ်င္ဘူး ေျပာၿပီး တိုင္းျပည္ကုိ ေၾကျငာ ေသးတယ္။ ေလာကီေရးနဲ႔ သာသနာအေရးကို ဘုရားက ဘယ္လုိသတ္မွတ္ခဲ့ပါသလဲ။ ဘုရား ဘာေတြလုပ္ခဲ့ပါသလဲ။ ဘုရားလုပ္ခဲ့တဲ့လုပ္ရပ္ေတြကို ျပန္ၾကည့္ပါ။

မလုပ္သင့္တာေတြ လုပ္ေနတဲ့(သာကီ၀င္လူမ်ိဳး ျပဳန္းတီးေအာင္ သတ္ျဖတ္ေတာမယ့္) ၀ိဋဴဘလို ဘုရင္မ်ိဳးကို ဘုရားက သာသနာ့အလုပ္မဟုတ္ဘူး ဆိုၿပီး လ်စ္လ်ဴရႈမထားပါဘူး။

အေမရိကန္ဘုန္းႀကီးတစ္ပါးက ျမန္မာႏိုင္ငံအေၾကာင္းေျပာရင္း ျမန္မာျပည္က ဘုန္းႀကီး ေတြက ေလာကီနဲ႔ ကင္းကင္းေနၾကတယ္ဆိုတာနဲ႔ ပက္သက္ၿပီး ေျပာတယ္ `ဘုရား လမ္းစဥ္မလိုက္ဘဲ ဘယ္သူ႔လမ္းစဥ္ လုိက္ေနၾကသလဲ`တဲ့။

ဘုရားလမ္းစဥ္လား ၊ စစ္အာဏာရွင္လမး္စဥ္လား

အဲဒီစကားၾကားေတာ့ စိတ္ထဲမွာ ကသိကေအာင့္ျဖစ္သြားေသးတယ္။ ေနာက္ ေသေသခ်ာခ်ာ ျပန္စဥ္းစား ၾကည့္ေတာ့ ဘုရားက သတၱ၀ါေတြကို မဂ္ဖိုလ္နိဗၺာန္ရဖို႔ တစ္ခုတည္းၾကည့္တာမွ မဟုတ္တာ။ ရွင္ဘုရင္ေတြ မူးမတ္ေတြ စစ္သူႀကီးေတြ စစ္သားေတြ ကုန္သည္ေတြ လယ္သမားေတြ သူဆင္းရဲေတြ အလုပ္သမားေတြ ပညာရွုင္ေတြ ပညာမဲ့ေတြ စသည္ျဖင့္ အားလံုးအတြက္ ႀကီးပြါးရာ ႀကီးပြါးေၾကာင္းေတြကို ညႊန္ျပေပးခဲ့တာေတြ၊ အဂၤုလိမာလလို ႀကီးမားတဲ့အျပစ္ေတြ က်ဴးလြန္ေနတဲ့သူကို သြားေရာက္တားဆီးခဲ့တာ ေတြကို ျပန္လည္စဥ္းစားၾကည့္ပါ။

ဘုရားရဲ့လုပ္ရပ္ေတြကို မသိက်ဳိးကၽြန္ျပဳ၊ ညႊန္ၾကားလႊာေတြေနာက္လုိက္ၿပီး ေလာကီအေရးေတြမို႔ ဒို႕နဲ႔ ဘာမွမဆုိင္ပါဆိုၿပီး မေန သင့္ေတာ့ပါဘူး။ သာသနာေတာ္မွာရွိတဲ့ ရဟန္းတပါးကို ေစာ္ကားလုိက္ျခင္းဟာ သာသနာေတာ္မွာရွိတဲ့ ရဟန္းသံဃာအားလံုနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ သံဃာ့အေရး၊ သာသနာ့ အေရးပါ။

ဒါ့ေၾကာင့္မို႔ အခုအခ်ိန္ဟာ ဒို႔နဲ႔မဆိုင္ဘူးဆိုၿပီး ေနရမဲ့အခ်ိန္ မဟုတ္ေတာ့ ပါဘူး။ စစ္အစိုးရကိုေၾကာက္တဲ့ အေၾကာက္တရားေတနဲ႔ ေလာကီအေရးမို႔ ၀င္မပါခ်င္ဘူး ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ တာ၀န္မဲ့ေနဖို႔အခ်ိန္ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။

သမို္င္းေၾကာင္းကို ျပန္ၾကည့္ပါ

ဒီေနရာမွာ ဒုတိယ သံဃာယနာမတင္မီက ဆရာေတာ္ႀကီးေတြရဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေလးေတြကို ေျပာျပရအံုးမယ္။ ျမတ္စြာဘုရား ပရိနိဗၺာန္စံၿပီး ႏွစ္ေပါင္း တစ္ရာေက်ာ္လာတဲ့အခါ ေ၀သာလီျပည္သား ၀ဇၨီရဟန္းေတြက ဘုရား၀ိနည္းေတာ္ႏွင့္ မကိုက္ညီတဲ့လုပ္ရပ္ေတြကို လုပ္လာၾကတယ္။

ရဟႏၱာအရွင္ျမတ္ အရွင္ယသမေထရ္က `နေခါ ပေနတံ ပဋိရူပံ ယြာယံ ဒသဗလႆ သာသန၀ိပတၱိ ံ သုတြာ အေပၸါ သုေကၠာ ဘေ၀ယ်- ျမတ္စြာဘုရားသာသနာေတာ ပ်က္စီးမဲ့အေရးကို ၾကားသိရၿပီး တာ၀န္မဲ့ေနမယ္ဆိုရင္ လံုး၀ မသင့္ေတာ္ဘူး`လုိ႔ ဓမၼအႏၱရာယ္ သာသနာ့အႏၱရာယ္ က်ေရာက္လာၿပီိဆိုတာ သိတာနဲ႔ ပါ၀ါတိုင္းမွာရွိတဲ့ ရဟႏၱာမေထရ္ ေျခာက္ဆယ္ႏွင့္ အ၀ႏၱိဒကၡိဏာပထတုိင္းမွာရွိတဲ့ ရဟႏၱာရွစ္ဆယ့္ရွစ္ပါးတို႔ကို စုရံုးကာ ရဟႏၱာမေထရ္ ျမတ္ သမၻဴတမေထရ္ အစရွိတဲ့ အေဟာဂဂၤေတာင္မွာ စည္းေ၀းထုိင္ၾကတယ္။

အဲဒီက တဆင့္ ရဟႏၱာမေထရ္ျမတ္ႀကီးေတြဟာ ၿမိဳ႕ရြာေပါင္းမ်ားစြာ ျဖတ္သန္းၿပီး ေသာေရယ် ၿမိဳ႕မွာသီတင္းသံုးတဲ့ အရွင္ေရ၀တမေထရ္နဲ႔ ေ၀သာလီမွာ သီတင္းသံုးတဲ့ သံဃာ့ေထရ္ အရွင္သဗၺကာမီရဟႏၱာမေထရ္ျမတ္ႀကီးတို႔ထံ ခ်ဥ္းကပ္ခဲ့ၾကတယ္။

အဲဒီကတဆင့္ ရဟႏၱာမေထရ္ျမတ္ႀကီးေတြဟာ ၀ါလိကာရံုေက်ာင္းတိုက္ႀကီးမွာ စည္းေ၀းထိုင္ၾကၿ့ပီး `ပုေရ အဓေမၼာ ဒိပၸတိ၊ ဓေမၼာ ပဋိဗာဟိယ်တိ----ပုေရ အဓမၼ၀ါဒိေနာ ဒုဗၺလာ ေဟာႏၱိ- မတရားမႈေတြ ထြန္းကားမလာမွီ၊ တရားကို မတရားက လႊမ္းမိုးမလာမွီ၊ မတရားတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ မ်ားမလာေသးမွီ၊ တရားတဲ့ပုဂၢိဳလ္ေတြ အင္အားခ်ိနဲ႔မသြားမွီ၊ သာသနာ့အေရး ကိစၥေတြကို ေျဖရွင္းေဆာင္ရြက္ၾကမယ္``ဆိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ သာသနာေတာ္ ပ်က္စီးမဲ့အႏၱရာယ္ကေန ကာကြယ္ေတာ္မူခဲ့ၾကပါတယ္။

သာသနာနဲ႔ သံဃာဖ်က္သူ ဘယ္သူေတြလဲ

သံကို သံေခ်းဖ်က္၊ ၀ါးပင္ကို ၀ါးသီးဖ်က္၊ ငွက္ေပ်ာပင္ကို ငွက္ေပ်ာသီးဖ်က္ ဆိုသလုိ တိုင္းျပည္ကို ဖ်က္တာဟာ အုပ္ခ်ဳပ္သူအစိုးရ၊ သာသနာကိုဖ်က္တာ သံဃာ့ ေခါင္းေဆာင္ဆရာေတာ္ေတြ။

မွန္တယ္ေလ၊ တိုင္းျပည္ကို ျပည္သူေတြ ဖ်က္လို႔ မပ်က္ ပါဘူး။ အုပ္ခ်ဳပ္သူ အစိုးရဆိုတာ တိုင္းသူျပည္သားေတြ ညီညြတ္ေအာင္ တုိင္းသူ ျပည္သားေတြ အဆင္ေျပေအာင္ လုပ္ေပးရတာ။ အစိုးရက တိုင္းသူျပည္သားေတြကို အစိတ္စိတ္ အမႊာမႊာ ကြဲေအာင္ခြဲေနမယ္၊ တိုင္းသူျပည္သားေတြကို ဒုကၡေရာက္ေအာင္ လုပ္ေနမယ္ဆိုရင္ အဲဒီအစိုးရဟာ တုိင္းျပည္ကို ပ်က္ေအာင္ ဖ်က္စီးေနတာပဲ။

ထုိ႔အတူပဲ သာသနာ့ေခါင္းေဆာင္ဆရာေတာ္ေတြက သာသနာ့၀န္ထမ္း ရဟန္းငယ္ ေတြကို မတရားညႊန္ၾကားလႊာေတြနဲ႔ ကြဲေအာင္ ခြဲေနမယ္ ဒုကၡေရာက္ေအာင္ လုပ္ေနမယ္ဆိုရင္ အဲဒီဆရာေတာ္ေတြဟာ သာသနာေတာ္ကို ဖ်က္ဆီးေနတာပဲ။

ကိုယ့္ရဲ့လက္ထက္မွာ သာသနာပ်က္စီးသြားမယ္ဆိုရင္ ကုိယ့္ရဲညံ့ ကိုယ့္ရဲ့ တာ၀န္မဲ့မႈ ဆုိတဲ့ ေနာင္တစိတ္မ်ိဳး ေနာက္မွေနာင္တရမယ္ဆိုရင္လဲ အက်ိဳးရွိလာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။

ဇာတ္ေပါင္းေသာ္

ဒကာ - “အဲဒါဆိုရင္ အရွင္ဘုရားဆိုလိုတာက သာသနာေတာ္ကို ဖ်က္ဆီးေနတာ စစ္အစိုးရ တစ္ဦးတည္းမဟုတ္ဘူးေပါ့။”

စာေရးသူ - “ဒါေပါ့ ဒကာေတာ္ရ။ ဒါေပမယ့္ ဆရာေတာ္ေတြက သာသနာ့ဘက္ကေန မာမား မတ္မတ္ ရပ္တည္မယ္ဆိုရင္ စစ္အစိုးရအေနနဲ႔ သာသနာ ေတာ္ကို ဖ်က္စီးလုိ႔ မရႏုိင္ပါဘူး ဒကာေတာ္ရာ။ ”

ဒကာ - “ဒါဆို အရွင္ဘုရားတုိ႔က ႏုိင္ငံေတာ္သံဃာ့နာယကအဖြဲ႕ကို အျပဳတ္တိုက္ၾက။ တပည့္ေတာ္တုို႔က စစ္အစိုးရကို အျပဳတ္တုိက္မယ္ဘုရား။ ”

စာေရးသူ - “မဟုတ္ေသးဘူးဒကာေတာ္။ ျပည္ပမွာရွိတဲ့ သံဃာေတာ္ေတြ နဲ႔ ဒကာ ဒကာမ ေတြေရာ ျပည္တြင္းမွရွိတဲ့ သံဃာေတာ္ေတြနဲ႔ ဒကာ ဒကာမေတြေရာ အားလံုး တစည္း တလံုးတည္း စုေပါင္းၿပီး စစ္အစိုးရနဲ႔ ႏိုင္ငံေတာ္သံဃမဟာနာယက အဖြဲ႔ကို ၀ိုင္း၀န္း ျဖဳတ္ခ်ပစ္ရမွာ။"

Cry, Beloved Burma by - U Gambira and Ashin Nayaka

Cry, Beloved Burma
by U Gambira and Ashin Nayaka

YANGON – Religious orders of monks have been the face of Burma ever since Buddhism was introduced here more than 1,000 years ago. For a monk to involve himself in politics or to hold a political post is contrary to the ethical code of Theravada Buddhism. But in Burma today, this spiritual philosophy, rooted in compassion and non-violence, has assumed unexpected dimensions of defiance and recalcitrance, as monks challenge the hegemony of the military junta that rules our country.

We are both Burmese Buddhist monks – a leader of the All Burma Sangha Coalition that led the recent protests, and a scholar teaching in the United States. One of us is in hiding today, because Burma’s military government met the peaceful protests of our Buddhist brothers and sisters with violence and brutality.

Many monks and nuns have been abused and beaten, and thousands who have been arrested endure continued brutality. More than 1,000 are missing, and many are presumed dead.

A few weeks ago, Burma’s monks began to march and pray and spread loving kindness in an effort to solve our nation’s problems peacefully. Burma is a country rich in natural resources, but its people are poor. When the government suddenly and capriciously increased the price of fuel by as much as 500% overnight, everyone was affected – and made even more desperate.

As monks, we believe in alleviating suffering wherever we see it, as part of the vows we have taken. We could not ignore our people’s suffering. We formed the Sangha Coalition when we saw that the country’s monks were united.

Those of us who are studying and teaching abroad share this unity, and have rallied to the support of those of us in Burma. And it is not only the monks who are united. When we started our peaceful marches for change, students, youth, intellectuals, and ordinary people joined us in the streets, in the rain.

We thought that we could appeal to some, if not all, of the generals – Buddhists themselves – who control our country to join us in trying to right the many ills befalling Burma. At first, we tried to show our displeasure with military rule by refusing to receive alms from them. We turned our begging bowls upside down as a gesture of our feelings. We have not lost our loving kindness towards ordinary soldiers, nor even towards the leaders who ordered them to brutalize their own people, but we wanted to urge them to change while there was still time.

We know that some people in the army and organizations close to the regime have been reluctant to use violence against the monks. We want to tell the people who are violent towards their own countrymen to stop and think whether their actions are in accordance with the dharma, whether they are acting for the good of Burma’s people. Some of the soldiers who were ordered to beat us and to stop us from marching actually refused to do so, because they understood the truth of what we were doing.

We hoped to create a way out for the military leaders, a way to start a real dialogue with the people’s leaders and the leaders of ethnic groups, for the unity of the nation. But that hope was short-lived. The regime is now hunting down those who participated in the demonstrations and committing unspeakable acts of violence.

They have attacked monasteries and arrested monks and nuns by force. Guards are everywhere, on all the streets, around the pagodas and residential areas. Wounded demonstrators are reported to have been buried alive in mass graves, and there are confirmed reports of bodies washing ashore in the waterways near Yangon (Rangoon). The regime is brutalizing the Burmese people, and lying to the world about its actions.

Brigadier General Kyaw Hsan, a representative of the military, recently told UN Special Envoy Ibrahim Gambari that the marchers in the streets were “bogus monks.” But we are genuine, and thousands of us – from Rangoon, Mandalay, Pegu, Arakan, Magwe, and Sagaing – demonstrated for peace.

Some have said that the uprising in Burma is over. That is what the junta wants the world to think. But we believe that the protests represent the beginning of the end of military rule in our country. The generals who ordered the crackdown are assaulting not only Burma’s people, but also their own hearts, souls, and spiritual beliefs. The monks are the preservers of dharma; by attacking them, the generals attack Buddhism itself.

We know that the international community is trying to help us, but we need that help to be more effective. We thank the many people and organizations abroad who are helping us regain the rights denied to us for more than 40 years. But we also appeal to the international community to make its actions practical and effective.

The military government will do anything to remain in power, and their violent acts must be exposed to the world. They may control the streets and monasteries, but they will never be able to control our hearts and our determination.

U Gambira is the pseudonym of one of the leaders of the All Burma Sangha Coalition; Ashin Nayaka is founder of the Buddhist Missionary Society and a Visiting Scholar at Columbia University.

Copyright: Project Syndicate, 2007.
www.project-syndicate.org